O señor Facundo alcumado “Collón”, e os rapaciños cantores

-p/ José María García Rodríguez

Permitídenos que acheguemos un relato que non é noso, pero que si é dun muradán que, a pesar de ter vivido a meirande parte da súa vida afastado de Muros, nunca tivo á Vila lonxe do corazón.
José María García Rodríguez, naceu en Muros e residiu durante moitos anos en San facundoJuan de Puerto Rico. Foi escritor, xuíz e diplomático. Estudou dereito en Deusto e Valladolid e exerceu como xuíz en diversas cidades españolas. Foi Canciller do Consulado de España en República Dominicana e en Puerto Rico.-
Ahí vai o conto:
“O señor Facundo estaba casado coa señora Merexilda. Tiñan unha tendiña que se achegaba a taberna. En fronte deles vivían as Rulas; unha vella, súa nora e un rapaciño, neto da primeira e fillo da segunda. O señor Facundo e a señora Merexilda tamén eran vellos. El regordecho. Ela fraquiña; o pelexo da cara engurrado, guedellas brancas e os ollos negros. Ben puidera asemellarse a unha bruxa. As Rulas dicían que o era. E non entraban nin saían da casa, sen ter moito coidado en darlle o cu a porta da tenda dos seus veciños. A máis de facerlle a figa. A figa sabedes que non son os corniños. Os cornos danse, endereitando na man o furabolos e o dedo meñique e recollendo os outros dous.

-Toma, toma, cornos para ti, dicían as mulleres ao berrar.
E batían as dúas mans cos cornos dados.
A figa faise cos dedos pechados nun puño e metido o gordo entre o furabolos e o maior. Esa é a figa que lle facían as Rulas a señora Merexilda, que andaba por elo queimada, frixida e refrixida coa rabia. Case que doente.
Un pouquiño mais alá tiña a súa casa don Santiago Loxo, cos seus soportais. Embaixo deles protexíanse os rapaces e poñianse a cantar:
Collín, collín, collín, toxos e flores
en pensamé e pensamé, e pensamentos,
palá, palá, palabras amorosas
que leva o ve, que leva o ve, que leva o vento.
Ai quéreme, Maruxa, quéreme,
que che vai ben, chas, pun!
O señor cura de Esteiro
ten a camisa rachada,
que a rachou na silveira
ao correr tras a criada…
Ai quéreme, Maruxa, quéreme,
que che vai ben, chas, pun!
E unha volta e outra, E máis os días de chuvia.

O señor facundo, que se enrabechaba que o levaba o demo co alcume que lle tiñan, dende que comezaba a oír iso de “collín, collín, collín toxos e flores…” poñía unha cadeira na porta da tenda, enriba dela unha bulsa chea de croios e pelouros, e nas mans ou na faldriqueira as pesas da libra, media libra e tres cuartos. E esperaba. porque aqueles condenados dos rapaces cantores, máis cedo ou máis tarde, finaban cambiando a letra do cantariño. E ouvíase un “collón, collón, collón toxos e flores…” tan fortemente berrado que até no inferno, o mesmo Arrenégote o escoitaría. O señor Facundo a súa vez, berráballes nun castelán severo e hiperbólico:

“¡Mal rayo los parta! ¡Así el mismísimo demonio los confunda!”
E os rapaces fuxían. O señor facundo corría detrás deles e arreboláballes as pesas e os pedregullos con canta forza podía. Un seixo bateu a un mociño de Louro e fíxolle unha grecha na cachola. Houbo que chamar a don Antonio Beiro, que era o médico, para que lle cosese os puntos na botica de don Carlos Iglesias.
Viñan, de brazo dado o señor Manuel do Monte e Ferreirós, que eran os dous gardiñas da vila e chegaban sempre tarde a todos os barullos:
Que pasa? Que Pasa? preguntaban. Dicíanllo. Sabíano de sobra. E no máis rexo do rebumbio, pregábanlle ao inxuriado con tratamento de moita cerimonia: -Non se incomode don Facundo; haxa paz e paciencia…
Ao carón dos gardas había varios rapaces, dos cantores ou non. Un avisáballe
-Señor facundo, as Rulas están mirando pola fiestra e ándanlle facendo a figa. E ríndose…
E o señor facundo
-Un raio que as fenda. Calquera día póñolles un xuízo de faltas que as fodo.
E outro rapaz con moita vontade:
-Quer que lle axude a buscar as pesas?
Axudábanlle. Xuntáronse mais rapaces embaixo dos soportais de don Santiago Loxo, cantaruxando: -Ferreirós, rouboulle a capa a Dios, e os zapatos a Pilatos…
E Ferreirós: -Señor facundo, emprésteme as pesas, que os escarallo…
E mentres os corría, viña outra manchea de mociños, poñendo a boca no mundo ao cantar:
Collín, collín, collín, toxos e flores…
O señor Facundo ao señor Manuel do Monte:
-Vostede é a autoridade, interveña.
-Coma vou intervir, se aínda non se fixo violación de lei ningunha?
-Pero vaise a producir e xa se produciu. Vostede querería que lle chamasen o que eses desvergoñados me chaman?
Retrucaba irado o señor Manuel do Monte:
Peche o peteiro, a min non me ensine a cumprir coa miña obriga.
Volveu Ferreirós cos liviáns na boca, case que afogado.
O señor Facundo preguntaba, comesto polo carraxe:
-Para que serve a autoridade nesta vila? Doume aos demos!
Os rapaces non lle deron tempo de seguir, pois xa estaban de novo coa cantaroliña, embaixo dos soportais de don Santiago Loxo. E o señor Facundo coa orella esperta, os ollos abertos e as pesas nas mans, dálle que te dálle a leria de que na vila non había autoridade, que o alcalde era un merdeiro e os gardas uns non sei que.
Comezou a orballar. E dixo Ferreirós, sen que o señor Facundo puidese escoitalo:
-Son máis das dez da noite, ímonos, meu compañeiro, que xa me ten até os collóns, este Collón do carallo…
E fóronse. En canto se foron, saíu de novo a maldicida cantaroliña, esta vez da banda da praza do Cristo. E cando se escoitou a verba inxuriosa, o señor Facundo arrebólalle unha pesa a un rapaz e rómpelle un vidro do escaparate de Luís do Peludo, zapateiro da veciñanza. A señora Merexilda e a muller do Peludo puxéronse a berrar polos danos…E embaixo dos soportais de don Santiago Loxo xa había outros cantando. E cando foi o señor Facundo a escorrentalos a pedradas e coas pesas, cantábanlle o collín, collín, dende a praza do Cristo…Toleábano. Seguían a señora Merexilda e a muller do Peludo berrando. As Rulas facíanlle a figa dende a xanela. Mentres pasaba por alí Chichapán:
-Aí Basilisa, mira como veño
Cunha borracheira que xa non me teño…!
De viño, claro. porque a auga, o noso follalateiro nin a probaba. Basilisa era a súa dona, coma xa sabedes ou imaxinades. Mentres dende a súa fiestra, Pepa da Fortuna, que era pouco asisada, berraba:
-Padre amado, viva Muros cu de riba para abaixo!
Os cans ouveaban medio tolos polas rúas da vila . E mentres, seguía a orballar.
A señora Merexilda pregoulle ao seu home:
-Facundo, ímonos deitar que xa é noite.
-Tes razón, que eses dous carabineiros de Manuel do Monte e Ferreirós, levan xa roncando como meniños por máis de dúas horas, esquecidos de manter o imperio da lei, nesta nosa puñetera vila.
Fóronse durmir. Ao lonxe escotábase aínda:
Collín, collín, collín toxos e flores…”

José María García Rodríguez.

Anuncios

Acerca de themurostimes

“THE MUROS TIMES” non se responsabiliza nin se identifica coas opinions verquidas por parte dos seus colaboradores nos materiais publicados.
Esta entrada fue publicada en Contos e Lendas y etiquetada , . Guarda el enlace permanente.

Deixa un comentario

Introduce tus datos o haz clic en un icono para iniciar sesión:

Logo de WordPress.com

Estás comentando usando tu cuenta de WordPress.com. Cerrar sesión / Cambiar )

Imagen de Twitter

Estás comentando usando tu cuenta de Twitter. Cerrar sesión / Cambiar )

Foto de Facebook

Estás comentando usando tu cuenta de Facebook. Cerrar sesión / Cambiar )

Google+ photo

Estás comentando usando tu cuenta de Google+. Cerrar sesión / Cambiar )

Conectando a %s