O verán de 1936 en Muros.

En TMT vimos publicando anacos da historia de Muros. Nos últimos números publicamos sobre feitos acontecidos en Muros fai case oitenta anos. Traemos hoxe as páxinas de TMT, un relato publicado no ano 1938 no libro de M. Silva Ferreiro,Imagen20 titulado “Galicia y el Movimiento Nacional”, que tal vez sexa diferente a outros sobre o mismo tema do acontecido en Muros naquelas datas, pero sendo TMT una publicación aberta e plural ten a obriga de ofrecer distintos pareceres sobre os mesmos feitos históricos. Velaiqui o relato de M. Silva Ferreiro.

MUROS: Estado social. Movimiento de julio . El Capitán de Carabineros en Muros. Llegan los artilleros. Primeras Autoridades.

Abundaba esta comarca en sindicatos y sociedades, que de obreras apenas si tenían más que el nombre; pues, aunque sus componentes eran en su mayoría gentes de trabajo, no era el sindicato para ellos, sino   ellos para el sindicato. El sindicato no servía los Intereses del obrero, eran los obreros los que ciegamente servían los intereses del sindicato, Interés representado casi siempre por las conveniencias propias de los dirigentes.

Cuatro sociedades se disputaban en el sector <Muros> la cotización de los trabajadores y ambicionaban, con la esclavización de su voluntad, la tutoría y administración de sus derechos   políticos: «Unión de Trabajadores de Mar y Tierras, con residencia en Muros; -Agrupación de Trabajadores y Agricultores, en Serres, Protección Social Estelrana-, en Esteiro, con una sucursal faista en Tal, y Agrupación   Socialista de Oficios Varios», en Carnota. Todas estas sociedades, excepto la de Tal, tributaban a la CNT. y a la U.G.T, con predominio de la primera en Serres y equilibrio de fuerzas en Muros.

No son los muradanos de carácter levantisco y revolucionario; pero, las prédicas   demagógicas de unos cuantos y el ambiente general, hablan llegado a crear un estado   social propicio a una revuelta.

Los primeros días del   movimiento transcurren   sin novedad alguna   digna de mención. Sólo cuando a los elementos directivos de las   sociedades     llegaron   órdenes   concretas o confirmación de órdenes ya anteriormente recibidas, comenzaron   a manifestarse las gentes del Frente Popular en la requisa de aparatos radio, armas y autos primero y en algunas   salvajadas después.     La ocasión era propicia: en Muros no había ni civiles ni carabineros -la fuerza armada se había concentrado en Noya- y ellos, los revoltosos, era los dueños del   pueblo. Como tales, se posesionaron del Ayuntamiento y allí establecieron su cuartel general.

  1. Francisco Marín (Capitán de Carabineros de Noya) no se contentaba con dirigir la revolución en Noya,   Imagen21procuraba   también alentar en los   pueblos circunvecinos, y con este objeto, o con el más egoísta de preparar todo lo necesario para cubrir la retirada, se presentó en Muros el día 23, entrevistándose en el Ayuntamiento con algunos   dirigentes, entre ellos el telegrafista D. Florentino del Río elemento destacado entre los marxistas a los que, por su profesión, tenía al corriente de la marcha del movimiento en España.

De aquella entrevista salió el acuerdo   de requisar   a D. Antonio Pérez   Rodríguez   y   a la   Vda. de Chas respectivamente, los Bous <Santa   Eulalia> y <Santa   Rosa>,   que habían   de servir para la huida de los carabineros. Acaso saliese también   del conciliábulo el acuerdo de hacer explotar una bomba en la casa de D. Pablo Roura, otra en la casa del Sr. Cura de Serres, y otras varias en diversos lugares de la misma parroquia, hechos realizados hacia el día 24.

En la madrugada del 26, algunos vecinos de Muros pudieron presenciar, convenientemente protegidos por las sombras de una noche que moría, las diversas   escenas a que dio lugar la llegada y embarque de los carabineros huidos de Noya, a los que se unieron algunos dirigentes de   la comarca, entre ellos José Veloso Mayo (a) <Trosky>.

A pesar   de que los Bous   estaban ya de antemano preparados, los fugitivos encontraron sin embargo algunas dificultades con que no contaban y en las que no habían   pensado.   No contaban por ejemplo, con encontrar al patrón del Santa Rosa D. Joaquín Lariño, más dispuesto a escurrir el bulto que a embarcarse en aquella empresa, a la que,   al fin,   le llevó la fuerza   de las   pistolas que le encañonaban; ni pensaran en el medio de acercarse a los Bous un tanto distantes del puerto.

Esta última dificultad había de resolverla Juan Lestón Tajes (a) <Juanás>, a quien buscaron para que, como motorista, sirviese una de las   motoras que había amarradas   en el muelle, la de Cipriano Lampón (a) <Pata de Pau>, en la que sucesivamente fueron trasladándose a los Bous carabineros y paisanos, convencidos unos, obligados otros, y preocupados todos por el resultado incierto de una travesía amenazada de mil   peligros desconocidos.

Al amanecer el día 26, no se veía por las   calles   de Muros ni un sólo rojo con   apariencias de tal; los que no se fueron con los carabineros habían huido al monte Lajeiras vulgarmente conocido por el de <Cruz   de Pelos>-, procurando escapar   así a la acción   de la justicia.

El día 30 entra en Muros una sección de Artillería mandada por el Capitán Saavedra,   encontrando aquel sector completamente pacificado y unido ya al Movimiento nacional bajo la autoridad de la G.C. y Carabineros que unos días antes regresaran de Noya.

El   Capitán Saavedra nombra delegado de O.P. en Muros a D. Adolfo del Sel Portillo, y días más   tarde se constituye el Consejo Municipal   formado   por   D.   Adolfo   del   Sel, D. Pablo Roura Paz, D. Manuel Rodríguez París, D. Enrique   Goday, D. Manuel Rama   Riomayor y D. Pedro Lestón Mayo, todos los cuales realizaron, en los primeros momentos, una eficacísima   labor, reflejada en una espléndida aportación del municipio de Muros al Movimiento Nacional.

Publicado en Historia | Etiquetado , | Deja un comentario

O Peirao vello de Cabanas de Tal

p/ Elixio Vieites.

Tipo de ben: Porto, Concello: Muros Parroquia: Santiago de Tal Lugar: Cabanas (Tal) Cronoloxía: Descoñecida, Descrición: Antiguo peirao na Imagen18parroquia de Tal de grandes perpiaños ao lado de outro máis moderno. O último, no que atracan pequenas embarcacións, é o que sae na foto da páxina do pxom, pero este parece moito máis anterior. Utilizado en outro tempo para o desembarco de lanchas que traían peixe, e sobre todo sardiñas, para as fábricas de salgadura que tiñan ao seu carón e das cales aínda se conservan as ruinas .Forma un conxunto etnográfico protexido do concello de Muros.

Propiedade: Pública Uso actual: Outros Código no Catálogo da Xunta: Categoría do Ben: Catalogado (Catálogo da Xunta e dos PXOM) Referencias bibliográficas:

Muros. Ronsel de Pedra. Espiral de mar. Deputación da Coruña Francisco X.Fernández Naval. Maribel Longueira,ISBN 84-95950-42-1

Haz clic para acceder a 22396CA015.pdf

Afeccións:

Ten camiño de acceso?: Si Está cuberto de maleza: Non Está afectado por algunha obra: Non Estado de conservación: Malo Atópase en perigo nestes momentos?:

Está caendo de vello. Os embates do mar aínda non poden cos grandes perpiaños, pero algún anaco está cedendo e ten pequenos derrubes.Ao estar ao lado de outro máis novo non se visualiza a necesidade de arranxalo

Onde está localizado:

Imagen19

Publicado en Arte e Cultura | Etiquetado , , | Deja un comentario

Os beneficios da música nas mulleres embarazadas e nos xestantes.

p/ Esmu-Carnota

O bebé, a partires da semana 20 do embarazo xa pode oir. Por iso, aínda que o pqueno non poida entender as palabras que a súa nai lle di, é moi recomendable falarlle, xa que si que capta a musicalidade, o ton e o sentimento que a nai lle pon ás palabrasImagen16 que lle adica.

Nembargantes, as palabras non son o único medio que ten a mamá para comunicarse co bebé. A música tamén permite ao neno captar o estado de ánimo e contaxiarse do seu benestar. É máis, algún estudios científicos, afirman que o bebé é capaz de recordar ata o ano as melodías que escoitaron menetres estaba na barriga da súa mamá.

Escoitar música no embarazo ten numerosos beneficios tanto para a nai como para o bebé: estimula a frecuencia cardíaca no feto e a producción de endorfinas na nai. A través do oído, a música actúa sobre todo o ser humán, poñendo en marcha resonancias vibratorias que activan millón de células cerebrais, favorecendo o desenrolo do cerebro.

¿Qué tipo de música é a máis adecuada durante o embarazo? Dispois de estrudiar durante anos as reacción do feto en relación á música, o investigador inglés Michele Clements, chegou á conclusión de que a música barroca, sobre todo os sons harmónicos e agudos de Vivaldi e Mozart, calman e relaxan ao neno.

As conclusións de Clements confirmáronse coas investigación de Don Campbell, autor do libro “Efecto Mozart”Imagen17, no cal relatan os experimentos que demostran cómo a música do compositor austríaco e, en Xeral, a música barroca, estimulan as novas conexión de neuronas no cerebro dos nenos, poruqe son ricas en simetrías e en modelos recurrentes que conseguen desenrolar tanto o hemisferio dereito coma o esquerdo, completando as súas función.

Os seus ritmos e as súas melodías estimular, ademáis a creatividade e as áreas docerebro especializadas en favorecer a motivación.

Así que … xa sabedes! Dende o minuto un, poñédelle música ás vosas lindas barrigas!!!!!

Publicado en Música | Etiquetado , | Deja un comentario

Nas noites de invernía…

p/ Nieves Formoso Vidal.

Nas noites de invernía e cando moitas veces quedabamos ás escuras, me avó e meu pai xuntaban aos fillos e netos e púñanse a contarnos contos e recitar Imagen14poemas. Os contos case sempre eran de medo, e prefiro non recordalos, pero os poemas si. Recitados á luz e o calor da lareira, parecían como si cobrasen vida.

Lembro con especial agarimo un longo poema do Poeta Añón titulado “El borracho y el eco”. Me avó o recitaba tal como se si atopara el ás portas do convento do que fala o poema, e meu pai facía de eco. Tempos que foron… pero que lembro xunto ao especial cariño por meu pai e meu avó, e que quero compartir cos lectores de TMT. Ahi vai unha pequena reseña sobre o Poeta Añón e o texto do poema “el borracho y el eco”.

Francisco Añón Paz, nado lo lugar de Boel, no concello de Outes no ano 1812, faleceu en abril de 1878, foi un escritor e poeta. Estudiou no Seminario en Santiago. Posteriormente estudiou Xurisprudencia e licenciouse pola Universidade de Santiago en 1845. Participou na Revolución Galega de 1846 e tivo que fuxir a Portugal. Imagen15Viaxou tamén a Francia e Italia. En 1861 estudiou xornalismo en Madrid e algúns anos máis tarde viviu novamente en Portugal.

Francisco Añón Paz foi un dos grandes pioneiros do Rexurdimento. Escribiu uns cento corenta poemas en castelán, galego e portugués. Ata 1920 algúns dos seus versos foron publicados. A Real Academia Galega dedicoulle o Día das Letras Galegas en 1966

EL BORRACHO y EL ECO

 Noche oscura y tenebrosa 

Tan achispado iba Antón 

Que cayó de un tropezón

 En la senda borrascosa

Lanzó un recio juramento

Diciendo: 

¿quién se cayó? 

 Y en la pared del convento 

Resonó el eco;

-YOOOOOOOO…

 -Mientes, fui yo quien caí 

Y si el casco me rompí 

Tendré que gastar pelucas

-LUCASSSSSSS…

 -No soy Lucas, ¡voto a Dios! 

Y nos veremos los dos 

Tunante de farfantón

-ANTONNNNN… 

 -¿Me conoces? ¡Eh tunate!!

Pues espérate un instante, 

conocerás mi navaja. 

-BAJAAAAAAA… 

 -Bajaré con mucho gusto 

¿Te figuras que me asusto? 

Al contrario, más me exalto. 

-ALTOOOOOOO… 

 -Alto yo! Piensa el osado. 

Que cien lauros que he ganado 

Hoy con mengua los marchito? 

-CHITOOO….! 

  -Y se atreve este insolente 

Mandar callar a un valiente

¿Qué calle yo, miserable?

-HABLEEEEEEE… 

 -Hablaré por vida mía

Hasta que con este acero

tu lengua impía taladre.

-LADREEEEEE…

 -¿¡Ladrar yo!? ¿Soy perro quizás?

Dime villano ¿do estás?

Que de no verte me aburro.

-BURROOOOOO…

 -¿Burro yo? ¡Insulto tamaño!

 Vengaré de un modo extraño; 

Que el sitio me es oportuno 

– TUNOOOO….! 

 – ¿Mas, dónde está el majadero 

Que ya hacerle rajas quiero? 

Responda ¿dónde se encuentra?

– ENTRAAAA…..

 – ¿Por qué no sales, bellaco? 

¿Es que tu valor es flaco 

Contra el mío colosal? 

– SAAAALL…

 Aquí me tienes, cobarde, 

Dime ¿quieres que te aguarde? 

Do estas? bali!, nadie se me acerca? 

— CERCA! 

 — Pero ¿dónde estás? repito. 

Que escuchando estoy tu grito 

Mas el no verte me admira? 

—MIRA! 

 — Ya miro; pero que diablo! 

Si no veo con quien hablo, 

Pues no parece ninguno 

—UNO!

 — Uno? pues bien, salga ya: 

Mi coraje probará: 

Le aguardo, aquí me coloco

— LOCO! 

 — Chanceaste acaso tú? 

Por vida de Belcebú 

Sal presto; me desespero 

— ESPERO! 

 — Así te burlas de mí? 

Responde: quién eres di? 

Ya de colera reviento 

— VIENTO!. 

 — Eres algún trasgo inmundo 

Ó eres cosa de este mundo? 

Habla: nada hay que me asombre 

— HOMBRE! 

 — Mas eres vivo ó difunto? 

Aclárame todo al punto 

Y con quien hablas repara 

— PARA! 

 — Si eres ánima afligida. 

Bien; mas si eres de esta vida, 

Hoy mi brazo te destruye 

— HUYE! 

 — En vano intentarlo quieres, 

Pues mientras no sé quién eres, 

Mi espíritu no se asombra 

— SOMBRA! 

 — Sombra? Dios mío! en tal caso 

Perdóneme, que eché un vaso, 

Tres cepitas y un bizcocho 

—OCHO! 

 — Ocho! se engaña, pardiez!: 

Serían siete tal vez, 

Que otra la tomó Ramona 

— MONA! 

 — Lo que es mona, no señor: 

Me puso alegre el licor, 

Y á Ramonita también 

—BIEN! 

 — Señor, no volveré más: 

Fué en el café de D. Blas, 

Do estuve con ella sola 

—HOLA! 

 — Es un poco vivaracha, 

Pero muy guapa muchacha, 

Muy salada y oportuna 

—TUNA! 

 — Eso es tal vez impostura; 

Mas ya que V. lo asegura; 

Sobre ese punto no alterco 

— TERCO! 

 — Bien, señor, ya no replico. 

Si queréis, callaré el pico, 

Como si fuera de tabla 

—HABLA! 

 — Pues señor, iba diciendo. 

Con ella hablando y riendo 

Tomé lo que me convino 

—VINO! 

 — Vino, si señor, un poco: 

Dos vasos me han vuelto loco; 

Que echase más no penséis.

—SEIS! 

 — ¡¿Seis?!; No me acuerdo en efecto, 

Que tengo siempre el defecto 

De no contarlos después 

— PUES! 

 — Mas en medio de todo eso 

No se me ha turbado el seso. 

Ni á la muchacha toqué 

—QUÉ? 

 — Que no quise abusar de ella. 

Pues aunque es muy fresca y bella 

Aún tengo alguna virtud 

—TÚ? 

 — Yó, pues que mal hice?, diga. 

Cuando le cayó una liga 

Se la puse y nada más 

—MÁS! 

 — Ah! sí, me acuerdo, de prisa 

Le miré si la camisa 

Era lienzo de Cambray 

-AY! 

 — Sombra que todo lo sabes, 

Despáchame cuando acabes, 

Que por mi parte acabó 

—VE. 

 — Si, gracias, me voy que es tarde: 

Adiós! el Cielo te guarde! 

Triste sombra veneranda 

— ANDA. 

 

Marchose Antón taciturno 

Con tímida planta lista. 

Recelando que aún le embista 

Aquel fantasma nocturno 

Que se ocultara a su vista. 

 

Llega a su casa al momento, 

Do le esperaba su esposa, 

Y afirmó con juramento 

Que una sombra pavorosa 

Le hablara junto al convento. 

Publicado en Contos e Lendas | Etiquetado , | Deja un comentario

Os nosos fotógraf@s: Xosé Sendón Caamanho

Por mais que buscara non din encontrado unha foto del actualizada. Todo o seu perfil está cheo de fotos de todo tipo, pero del tan só unhas poucas, i as que hai, son de cando era neno. I e que Pepe e así, unha persoa inmensamente humilde. Sempre coa súa cámara ao lombo, é hoxe, mais ca nunca, un notario da realidade e da actualidade, porque non perde ocasión de plasmar e fotografar canto acontecemento se produce no noso Concello. Pero hai moito mais. As súas fotos son auténticas obra de arte, feitas co pincel dixital do seu obxetivo. Fotos de aquí e de acolá, pero con uns referentes moi claros: Montelouro e a Vila, que son fotografados por Pepe con unha excelencia profesional digna de eloxio. Só contemplar as luces das súas fotos é como adentrarse nun algo diferente. Solpores e amenceres son captados por este Lourean con un tacto primoroso. Poucos como el poden facelo, por moita cámara que teñan. I é que Pepe, humilde de seu, traslada ao seu ollo, e de ahí á cámara, a sensación de paz interior da natureza na mais perfecta naturalidade.

Imagen1 Imagen2 Imagen3 Imagen4 Imagen5 Imagen6 Imagen7 Imagen8 Imagen9 Imagen10 Imagen11 Imagen12 Imagen13

Publicado en Os nosos fotografos | Etiquetado , | Deja un comentario