p/ Manuel Lago Álvarez.

 Don Diego de Muros III, procurador da obra do Hospital Real de Santiago e por mandato dos Reis Católicos, o seu administrador perpetuo, aínda na distancia, sendo bispo de Oviedo, ocupábase con singular preocupación de tódolos asuntos Imagen1.pngrelacionados coa boa marcha do Hospital Real.

As constitucións do Hospital, dábanlle amplas competencias para facer e desfacer.  A súa preocupación sempre foi a de que pobres e peregrinos dispuxeran de asistencia médica gratuíta no Hospital de Santiago, e para elo non descoidaba que os profesionais que alí exercían foran xentes entendidas e de bo levar.

As constitucións que rexían o funcionamento do Hospital Real eran extremadamente rigorosas, e non deixaban nada ao azar.  Tanto así, que en un dos seus apartados dispoñían que o médico que non curase aos enfermos debía ser despedido.  Nos días de hoxe, iso pode parecer i sería unha arbitrariedade porque a medicina nada ten que ver coa aritmética nin coas matemáticas,  pero neses séculos era algo habitual nos hospitais; o que non sabía curar aos enfermos, ou ben os enfermos non curaban das súas doenzas…. pois que dedicaran a outros oficios.

Nese ano de 1521, Don Diego de Muros dispuxo o despido de dous licenciados que traballaban no Hospital: Bodin e Guadalupe eran os seus nomes.  Exercían como médico e curuxan, e a dicir de Don Diego: “no syruen los dichos officios como deven y son obligados”.Imagen2.png

A comunicación que fai Don Diego aos oficiales do Hospital (Gonzaluo Prego e Miguel de Cabrera) para que paguen e despidan aos dous  médicos, en data de 21 de decembro de 1521, non deixa lugar a dúbidas:  cumpride o que vos mando, ou poreivos unha multa de 15.000 marabedís.  Cumpriron… e máis pronto que tarde.  O un de xaneiro de 1522, notificaron o seu cese aos dous galenos, que, por suposto non se quedaron quietos, e amosaron a súa protesta: “Respondieron aella y dixeron que apelavan y suplicaban dela dicha provisyon para ante su señoria del Sr. obispo de ouiedo por quanto dizen que han informado tanto y maliciosamente a su señoría e que entienden de provarlo contrario”.

Aquí vai o texto da chamada “Provisión” do bispo Diego de Muros III, e a notificación que se lles fixo aos despedidos:

Nos el obispo de Oviedo don diego de muros del consejo desus majestades et administrador general del hospital rreal de señor santiago hazemos saber a vos el mayordomo gonzaluo prego e miguel de cabrera officiales dela dicha casa como hemos sydo ynformado por diuersas personas dinas de fee que los licenciados bodin y guadalupe medico et cirujano desa casa no syruen los dichos officios como deven y son obligados. E que por su cavsa auia muchas alteraciones vollicios y escandalos en el dicho hospital y eran desobedientes a vos otros y alos otros officiales de casa y los tractavan con mucha presumpcion y soberuia delo qual todo tenemos bastante ynformacion E por que para el sosiego e pacificacion de la dicha casa e bien e utilidad delos enfermos della conviene que los suso dichos licenciados salgan della E que en su lugar se provea de personas prouechosas habiles e sufficientes para los dichos cargos por ende nos vos amonestamos y mandamos que syendoos notificada la presente dentro de seys días primeros syguientes hagays quenta con los suso dichos licenciados e con cada vno dellos y les pagueys lo que se les deve del tiempo que han seruido y asy pagados los despidays dela dicha casa eno esten mas enella lo qual vos mandamos que asy hagays e cumplays sopena de cada quinze mili mrs. para Reparos de la casa e cura de los enfermos a cada vno de vos que lo contrario hiziere en los quales vos condenamos desde agora lo contrario haziendo / otro sy vos damos por esta vez poder y facultad que en su lugar dellos podays elegir la persona o personas que a vos otros parecera que syrua en la dicha casa y curen los enfermos della e cerca dello encargamos vuestras consciencias. Entestimonio de lo qual mandamos dar la presente firmada de nuestro nombre e sellada con nuestro sello e Refrendada del notario yn-frascrito fecha a diez e ocho dias del mes de diz.e de mili e quinientos e veynte y vn anos = D. epus. oueten = Adm.°r (sello de placa) = Por M.do Del oBpo. mi señor = luys almezres Not.° = (rúbrica) = .”

Notificación aos despedidos:

“En el hospital real de santiago primero dia de año nuevo de quinientos e veynte y dos años yo jean de torres escrivano del dicho hospital notifique esta provision de su señoría a los licenciados godin y guadalupe e gela ley delante de verbo ad verbum segund que en ella se contiene / a la qual respondieron los dichos godin medico e li.do guadalupe Respondieron aella y dixeron que apelavan y suplicaban dela dicha provisyon para ante su señoria del Sr. obispo de ouiedo por quanto dizen que han informado tanto y maliciosamente a su señoría e que entienden de provarlo contrario / e pedieronlo por testimonio y traslado della / ts. sebastian de quiros e guillen de briviesca boticario e el bachiller Juan luengo = = Juan de torres = notario = “ (rúbrica).

Et el S. gonsaluo prego theniente de administrador e garcía prego mayordomo e miguel de cabrera dixeron q.e estan prestos de hazer lo que manda el Señor obispo de oviedo y de hazer justicia.

= ts. quiros e gregorio velero = .  (Al dorso de la provisión notificada).

 

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

p/ Manuel Lago Álvarez.

No ano 1478, Don Diego de Muros I, bispo e Tui, foi preso por orde de D. Pedro Alvarez de Sotomayor (Pedro Madruga).  O seu cautiverio durou quince meses.  Fernando de Pulgar, cronista dos Reis Católicos, na súa obra ·”Claros Varones Castellanos”, escribe unha irónica e cruel carta a Don Diego de Muros, na que lle recomenda que se encomendé máis a casa da moeda da Coruña, que as oracións.  A recomendación de Fernando de Pulgar de encomendarse a Casa da Moeda non era outra cousa que decirlle que pagara o rescate que lle esixían e se deixara de oracións para lograr o fin do seu cautiverio.

 Velaiqui a carta:

LETRA VIII.

Al obispo de Tuy, que estaba preso en Portugal, en respuesta de otra (1).

  1. Señor: Encomendaros a la Virgen María no era mal consejo, si ese vuestro cuñado os lo aconsejara antes que os prendiera; mas consejándolo después de preso, deberíades decir: Ya no poide, según que todo buen gallego debía responder. Bien es, señor, que tengáis devoción en los milagros de alguna casa de oración, heraldic Muros – Redimensionado.jpgsegún lo conseja el cuñado; pero junto con ella no dejéis de encomendaros a la casa de la moneda de la Coruña, o a otra semejante; porque entiendo que allí se facen los milagros porque vos habéis de ser libre. Por ende, señor, prometed algo a una casa destas, é luego veréis por experiencia el milagro que vos esperáis, é vuestro cuñado os conseja ; y abreviad cuanto pudieres, porque según acá anda vuestra hacienda, poco tenéis agora para ofrecer a la casa, é ternéis menos o nada si mucho os tardais. Decís, señor, que no os hallaron otro crimen sino haber reprehendido en sermones la entrada del señor rey de Portugal en Castilla. En verdad, señor, algunos predicadores la aprobaron en sus sermones; pero yo libres los veo andar entre nosotros, aunque creo que tienen tanta pena por ser inciertos predicadores, cuanta gloria vos debéis tener por ser cierto, aunque preso. Ya sabéis que Miqueas, profeta, preso estovo, y aun buena bofetada le dieron porque profetaba verdad contra todos los otros que persuadían al rey Acab que entrase en Ramoth Galat; y bien sabéis cuántos golpes resciben los ministros de la verdad, la cual se aposenta de buena voluntad en los constantes, porque allí reluce ella mejor con los martírios: Herculem duri celebrant labores. ¿Pensáis vos, señor, que ese vuestro ingenio tan sotil, esa vuestra ánima tan apta é dedicada por su habilidad para gozar de la verdadera claridad, había de quedar en esta vida sin prueba de trabajos que la limpiasen, porque limpia torne al lugar limpio dónde vino? no lo creáis. Aquellas que van al lugar sucio es de creer que vayan sin lavatorio de tentación en esta vida. Gregorio in Pastorali dice: De spe aternae haereditatis gaudium sumant, quos adversitas vitae temporalis humiliat. Mas os diría desto, sino que pienso que querriades mas cuatro remedios de idiotas que cinco consuelos de filósofos, por filósofos que fuesen. Pero con todo eso tengo creido que por algo bien vuestro hobistes este trabajo: Saepé majori fortunae (dice Séneca) locumn fecit injuria, según habemos visto é leído en muchas partes. Así me vala Dios, señor, cuando no nos cataremos os espero cargado de tratos para poner paz en la tierra. Aquí nos dijeron que el señor rey de Portugal se quería meter en religión; agora nos dicen que se quería meter en guerra. ¿Lo uno o lo otro es de creer? Ambas cosas, seyendo tanto contrarias, lejanas son de un juicio tan excelente como el suyo. Algunos castellanos aficionados a Portugal ban andado por aquí cargados de profecías; dellas salen inciertas, otras hay, en la verdad, que no valen nada. Y pues andamos á profetizar, yo profetizo que si el Sr. rey de Portugal deliberare entrar otra vez en éstos reinos á ponellos en guerra é trabajos, muertes é robo, e á Portugal á vueltas,–no lo dudo, a menos dudo que faga los fechos de los descontentaos; pero facer el suyo como lo desea, no lo creáis en vida de los vivos. Plega á nuestro Señor e á nuestra Señora que presto seas libre e á vuestra honra.

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

O libro publicado no ano 1722 e titulado “Primera Parte del Árbol Cronológico de la Santa Provincia de Santiago”, do que foi autor o P. Fray Jacobo de Castro, Imagen1.pngpredicador xeral e cronista franciscano,  dedica unhas páxinas a relatar a historia do Convento franciscano de Louro, ao mesmo que fai mención á importancia que tivo Muros en séculos anteriores.

O autor aporta datos xa coñecidos e outros que non o eran tanto.  Escrita en un castelán antigo pero entendible,  toda a obra é un canto eloxioso ao facer dos franciscanos en Galicia, con referencias históricas a tódolos conventos da provincia e pequenas biografías dos relixiosos franciscanos máis singulares.

Traemos as páxinas de TMT, os textos que fan referencia ao Convento de San Francisco de Louro.

Villa y Convento de San Francisco de Muros.

No hay duda que esta Villa fue uno de los puertos mejores, y más ricos de Galicia, en cuya descripción se alaba la destreza y el valor en defender aImagen2.pngquella aquella costa. Hoy está esta Villa menoscabada, aunque  sus mareantes muy diestros en la náutica para viajes de Indias, con cuyo  comercio se hizo rica.   Conservan el porte de los tiempos antiguo, principalmente las mujeres.  Los pueblos vecinos a Muros se llamaron “Clamerianos”, donde hizo vida eremítica San Teodoro, Monje que floreció en milagros.  Ya hubo quien en la Universidad de Salamanca en unos Quodlibetos, defendió con razones autorizadas y antiguas tradiciones, que cerca de esta Villa en el monte Pindo, o Píndaro, estaba el Paraíso.

Cuando no tenga otra gloria, la es de superior jerarquía ser Patria del Ilustrísimo Señor Don Diego de Muros, Confesor de los Reyes Católicos Don Fernando y Doña Isabel, Obispo de Oviedo y fundador del Colegio Mayor de Oviedo en Salamanca,  y Obispo de aquella ciudad, Varón de eterna memoria por sus muchas obras, y Fundador de la Colegiata Imagen3.pngde esta Villa.  Otro Don Diego de Muros, Obispo de Tuy, escribe el Señor Sandoval en el catálogo de los Prelados de aquella Santa Iglesia.  Yo dudo si es el mismo de Oviedo.

Media legua delante de la Villa, tiene asiento nuestro convento, cuya fundación refieren fue año de 1280, por D. Pedro Álvarez Mariño, cuya opinión refuta el analista Gonçaga la entiende al de 1432, aunque no lo asegura, pareciéndole ser más antigua, y valiéndose solo de una Bula de Eugenio IV en que concede indulgencias a los que visitaren la Iglesia en ciertos días.  Para la primera opinión dice Gonçaga fundamento la noticia del monumento antiguo, que llama Apócrifo, y solo conviene con el Analista, en quImagen4.pnge su primitiva fundación no fuere por D. Pedro Álvarez Mariño, sino por los fieles de esta Villa, sumamente afectos a nuestro santo hábito: Y en esto último también yo convengo.

Para quitar equivocaciones es preciso distinguir Eremitorio y Convento, debiendo asignarse la fundación del primero antes, o en el año de 1223, cuando el de San Lorenzo, su contemporáneo, como allí diré.  Es cierto que el Ilustrísimo Señor Don Pedro Muñiz, Arzobispo de Santiago, vivía recluso en San Lorenzo el dicho año de 1223 y su muerte fue el 1224, de que se infiere, que habiendo consagrado la Iglesia de San Lorenzo por aquel tiempo, pudo obtener licencia para ir a consagrar la de Muros.  Ni obsta decir no pudoImagen5.png consagrase en honra de Nuestro Padre San Francisco, cuyo tránsito fue el año de 1226, pues de esto solo se inferirá no fuese a su honra consagrada la Iglesia, sino a otro Santo; pero no, que no se hubiere hecho la consagración.  También se infiere que este Eremitorio pasó a ser Convento año de 1431, o antes, como opina Uvadingo, sin señalar tiempo fijo, dejando lugar para la opinión al mínimo año, que refuta, lo que se hace muy creíble de la devoción de los de Muros, costeándole ansi Eremitorio, como Convento de sus limosnas, y demás fieles.

Descubiertos ya los años de sus fundaciones, resta saber el sitio que tuvo y hoy conserva. Parece lo tenía destinado la providencia del Altísimo para un devoto y gustoso desierto de esta Provincia, y muy del genio de Nuestro Padre San Francisco.  Aquí, la abstracción casi continua de humanas criaturas aprovecha todo el tiempo conversar solo en los Cielos.  Aquí, en la inmensidad del Océano se conoce el Poder infinito de Dios, y motiva a conocer los peligros de la vida humana, fiada del leño frágImagen6.pngil su tempestuosa carrera.  Aquí dan lecciones las plantas a los racionales, avisándole la obligación de la espiritual vida por gozar de tan buen terreno.  Aquí el frio dice lo que es la Religión, cuyo campo es espacioso, llano, ameno, suave y delicioso; y fuera toda habitación, es árida, estéril, desierta, cueva y morada de silvestres animales.  Hasta los montes empinados que circundan por la mayor parte de este Convento, por infructíferos, alegorizan los soberbios que quiso apartar Dios del humilde valle, en que han de vivir los hijos de San Francisco.  No es ponderación de hijo suyo, pues es cierto, que solo el valle en que está el Convento, simboliza la bondad de la Religión, gozando dentro de sus murallas lo más bueno. Hay dos dilatadas huertas, dos jardines de sabrosas frutas, limones, naranjas, limas, cidras, y otras  plantas, en cuyos troncos tal vez se hallan cuatro diferentes frutas.  Dos miradores al mar; uno alto y otro bajo.  Desde el alto se divisa el Promontorio Nerio, o cabo de Finis terrae, y la inmensidad del océano fin Imagen7.pngtermino.  El Bosque muy dilatado, poblado lo más de laureles y castaños.  Atraviésale una copiosa corriente de agua en que se pescan algunos peces, principalmente anguilas.  Goza también de dos fuentes; y la una hoy se entró en la cocina.  Últimamente el desierto aquí es recreo, la soledad gusola, la pereza devota, la abstracción dulce, y la habitación, Paraíso.  Todo el Convento se mejoró.  La Iglesia, pequeña pero muy hermosa en Retablo, y colaterales.  La vivienda bastante y acomodada a la necesidad, no al fausto.

A este Convento, por tan devoto, se retiraron algunos Padres, buscando en esta soledad cuanto deseaba el espíritu.  Aquí vivió el Padre Antonio de Acuña, hijo de Don Gaspar de Acuña, natural de Toro.  A este Religioso debe el Convento la librería, que es muy buena.  De la Guardianía sacó la obediencia para Provincial de Zacathecas el Venerable Padre Fray Gaspar de Mondragón, natural de Santiago y de la noble estirpe de su apellido.  De este Convento salieron también algunos de aquellos esforzados campeones, que en Filipinas y Japón rubricaron las verdades de nuestra Fe Católica.  Sus nombres se ignoran.  Desde el principio fue, y es, Casa de Noviciado, y aunque también falta la memoria de sus hijos, se conserva la del Venerable Fr. Juan de Muros, natural de esta Villa, y de quien se dará mayor noticia a su tiempo.  Yace en el Convento de San Antonio de Salamanca.

Aquí están sepultados un venerable Lego, que murió de puro caritativo; y el Venerable Padre Fray Arias del Fresno, natural de Castropol, de cuya vida se dará también extensa noticia a su tiempo.

 

Publicado el por themurostimes | 1 comentario

(Do blog  http://marlou-literaturagalega.blogspot.com.es).

Eduardo Pondal (1835-1917) é un aristócrata. Así o afirma don Ricardo Carvalho Calero. Se no Banquete de Conxo (1856) declara liquidadas as distincións sociais, pasada a fervenza progresista dos seus anos mozos, a súa actitude será sempre a dun prócer. Entende a nobreza como guía e condución dun pobo (o galego) e este como a raza escolleita. O Imagen1.pngpoeta considérase membro dunha oligarquía espiritual que representa a voz e a conciencia da comunidade. Por iso a poesía de Pondal non é popular, como a dos Cantares de Rosalía, se ben si é, moitas veces, rural na súa temática, mais o estilo é clásico. Seguindo a Carvalho Calero, Rosalía prolonga a poesía popular, é como a voz do pobo mesma, colectiva, anónima. Rosalía entrégase á terra porque é unha moza de Ortoño que rompe a cantar (despois, cando os demais seguen cantando, ela aprende a falar). Pola contra, Pondal apodérase da terra, porque é un señor de Ponteceso de caste fidalga, que elabora literariamente o mundo en que vive, grazas á súa excelente formación clásica. Así, aínda que escribiu sobre o pobo, Pondal nunca se dirixiu, ao xeito rosaliano, ao pobo; porque é un aristócrata e fala para unha elite, para unha minoría, desde a súa torre de marfil.

Non lle interesou a lingua galega como  fala do seu pobo, interesoulle como  lingua do pobo de Breogán. A partir do descubrimento, en 1867, dos poemas de Ossián (falso poeta celta do século III, creado polo poeta prerromántico Macpherson, no século XVIII), Pondal xirará en torno a un único tema central na súa produción poética: Galicia é a patria celta e el o bardo, o poeta da patria galega, autoenxalzado como home superior ao resto da tribo, pois el é a conciencia da raza. O seu ossianismo, espallado pola Cova Céltica, compartida a orixe celta do noso pobo con M. Murguía, acubillarase no Rexionalismo e farase cívico, é dicir, adquirirá intención patriótica, unha vontade de superación colectiva. O Ossianismo, Celtismo ou Bardismo pondaliano non constitúen un fin en si mesmos, non son mero ornamento, son a base histórica na que se fundamenta a súa ideoloxía e a de moitos rexionalistas, co seu amigo Murguía á cabeza. Talvez por iso, Pondal convertiuse no poeta oficial dos rexionalistas.

En 1877 publica Rumores de los pinos, 21 poemas, 11 en galego, 8 en español e 2 nas dúas linguas. O celtismo, a misoxinia e o bardismo xa están aquí: son as compoñentes temáticas e ideolóxicas básicas. Pero habería que agardar a que Rosalía de Castro publicase Follas Novas en 1880, para que  Pondal se decidira a refundir os seus Rumores en Queixumes, segundo afirmación de Murguía: “la influencia que tuvo sobre él, se comprende cómo sorprendieron a Pondal Follas Novas, y cómo se decidió a entrar desde luego por el mismo camino, rehaciendo sus Rumores”. Así en 1886 publicou a sImagen2.pngúa obra intitulada Queixumes dos pinos (91 poemas, 89 en galego e 2 bilingües; incluíndo 17 dos poemas de Rumores: todos os textos en galego, os dous bilingües e catro dos textos inicialmente escritos en español; todos eles corrixidos e modificados, ademais estes últimos traducidos), dándolles a razón aos historiógrafos que, con posterioridade, sitúan a obra do noso bardo na estela do incipiente simbolismo estreado por Rosalía. O novo poemario, ademais de continuar a senda do Celtismo, bardismo, Ossianismo e  misoxinia do primeiro libro, engade agora o Helenismo ou, se o preferimos, o clasicismo. Estes son os elementos que fan inconfundíbel a súa poética. Deste xeito, Pondal, tendo bebido na fonte do Romanticismo, constrúe unha estética persoal e orixinal, que desemboca no Simbolismo e, segundo Ferrín, colócase á fronte da Escola Formalista Galega, en consonancia cronolóxica coa poesía europea de finais do século XIX.

Foi Pondal o escritor galego do século XIX que máis se esforzou en crear un rexistro culto, refinado e literario para o idioma. O galego era para el a lingua antiga que revelaba o pasado e a natureza. A lingua da Galicia celta, da que non coñecía o cristianismo, da anterior á romanización, da Galicia rústica onde a paisaxe e os seres que a poboaban cobran vida propia. Ademais esta lingua antiga é o escudo contra o avance do castelán e o maior sinal de identidade do pobo galego, porque é o elo que une a Galicia co seu pasado máis nobre. Como lingua de Breogán, o galego de Pondal, sostén X. L. Méndez Ferrín, practica a virtude dunha dición rigorosa e sabia, divórciase das formas lingüísticas máis familiares, arróupase brillantemente de cultismos, procura perífrases clásicas… Porque clásica é a súa formación, a pesar de que o profesor Ferrín vincule todo isto co Idealismo e coa Escola Formalista, que segundo el inaugura o noso autor.  O abundante uso de cultismos, a ansia de perfeccionismo estilístico, os moldes versificadores, o modelo heroico, o tratamento do mundo rural, o tratamento da muller… teñen fondo raizame clásico, segundo asegura o profesor Carvalho Calero.

Este pouso clásico apréciase especialmente no tratamento da muller. Pondal achégase ao feminino de dúas maneiras: ao estilo dos trobadores medievais, seguindo o modelo cortés e cabaleiresco, ou ben ao estilo dos heroes clásicos, espartanos, pois os guerreiros ossiánicos son demasiado sentimentais e, en palabras do profesor Carvalho Calero, son demasiado namoradizos e choran moito. Por iso Pondal prefire ao heroe clásico, porque non é sentimental, non hai lugar nel para as coitas amorosas, pero si precisa descargar o seu desexo sexual. Entón aparece a muller como obxecto, sen vontade propia, como descanso do guerreiro ou como froito que se morde sen miramentos. Segundo Carvalho Calero, nada hai nisto de perverso ou sádico (estudosas actuais, como Mª Xosé Queizán non o ven da mesma maneira), pero tampouco hai nada de brando, idealista ou requintado. Os poemas eróticos de Pondal (case sempre brevísimos) son debedores, na súa franqueza primitiva e no seu naturalismo, da poesía popular, iso si, adornada cun traxe clásico. Esta última concepción da muller, sen ser a única na obra pondaliana, si é a que chama máis a nosa atención e a que maior importancia ten na súa obra, pois aparece no seu mundo poético o concepto do feminino asociado a termos con connotacións negativas (especialmente chamativo é o adxectivo muliebre). E non debemos esquecer que a Galicia de Pondal é unha terra masculina.

Á par deste clasicismo narrativo, coincidente coa visión que da obra pondaliana nos dá o profesor Carvalho Calero, sostén o profesor Méndez Ferrín outras dúas características (o distanciamento vaticinante e a vaguedade elusiva) da Escola Formalista, para el inaugurada por Pondal. Mais neste caso os estudosos posteriores non lle dan a razón. Así, en resumo e seguindo as palabras do profesor Francisco Rodríguez, Rosalía e Pondal, podendo catalogárense de realistas, son, a un tempo (especialmente a primeira, en aspectos parciais) románticos, modernistas, simbolistas, mesmo surrealistas, ou clásicos (no caso de Pondal). Na situación convulsiva que viviron os tres (Rosalía, Pondal e Curros) fixeron unha epopeia elexíaca (respecto do presente, Rosalía e Curros; desde o presente, respecto do pasado e do futuro, Pondal). A modernidade, como  problemática de fondo, aboia nos tres e, nos aspectos formais, de maneira senlleira en Rosalía.

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

p/ Dr. Ricardo Castillo.

La aterosclerosis es una enfermedad que consiste en la acumulación de una placa de grasa en las arterias.
Esta placa está compuesta principalmente de grasa, colesterol y calcio. A medida que pasa el tiempo, las arterias se van estrechando y disminuye el flujo de sangre y oxígeno a los órganos vitales del cuerpo. Esto puede producir problemas Imagen3.pngseveros llamados eventos aterotrombóticos, como infartos cardíacos, embolias cerebrales (conocidos como accidentes cerebrovasculares) y hasta la muerte.

La aterosclerosis puede afectar cualquier arteria en el cuerpo. Se conoce como enfermedad coronaria cuando tapa las arterias del corazón y es una de las principales causas de muerte en el mundo. También puede tapar las arterias carótidas, que llevan sangre al cerebro y por ello, causar embolias cerebrales. Otros órganos vitales afectados por la falta de oxígeno incluyen los riñones. Las extremidades del cuerpo como piernas y brazos también pueden sufrir de aterosclerosis, llegando a amputacines en el peor de los casos.

Usualmente la aterosclerosis no produce síntomas hasta muy tarde en el progreso de la enfermedad. Hace falta un estrechamiento muy severo de las arterias para producir síntomas como dolor de pecho, dificultad para respirar o dolor en las piernas.
Es muy frecuente que el primer síntoma sea una emergencia como un infarto o una embolia cerebral.
Muchos factores aumentan el riesgo de aterosclerosis. Estos incluyen la Diabetes, presión alta o Hipertensión arterial, fumar, historia familiar de infartos, obesidad y falta de ejercicio.

El diagnóstico de aterosclerosis se realiza en la visita médica por medio de la historia clínica del paciente y de unas pruebas de sangre o estudios adicionales.
El tratamiento de la aterosclerosis incluye cambios de estilo de vida, además de medicamentos y procedimientos médicos que pueden incluir cirugía.

Factores de riesgo

Colesterol elevado.

El exceso de colesterol se acumula en las arterias. A medida que pasa el tiempo, éstas se van estrechando. El tratamiento del colesterol incluye comer una dieta sana y hacer ejercicio. Si ya existe aterosclerosis documentada, la mayoría de los pacientes necesitan medicamentos también.

Hipertensión .

La presión alta también aumenta el riesgo de aterosclerosis. Además de los cambios del estilo de vida, se necesitan medicamentos para controlarla en la gran mayoría de los casos.  Es un factor muy determinante en el riesgo de la enfermedad cerebrovascular.

Fumar .

El cigarrillo daña las arterias significativamente, Imagen5.pngademás de aumentar el riesgo de infartos y embolias cerebrales, entre otros problemas.

Diabetes .

En la diabetes, el cuerpo no puede regular bien el azúcar y aumentan los niveles de glucosa. Los pacientes diabéticos tienen un riesgo muy alto de enfermedad cardiovascular, particularmente cuando está descontrolada. Cerca del 50% de los diabéticos presentarán complicaciones cardiovasculares en su vida.
Obesidad .

La obesidad, así como la falta de ejercicio aumenta y hasta acelera el proceso de aterosclerosis. Proceso incluye desde la niñez.
Historia Familiar .

Es importante saber si existe antecedentes cardíacos en la familia. Aunque el estilo de vida es importante, también existe un factor hereditario que predispone a la aterosclerosis.  Es uno de los factores más fuertes y determinantes.

Signos y síntomas de aterosclerosis
Como hemos mencionado antes, la aterosclerosis no presenta síntomas por años e incluso décadas. Los síntomas ocurren cuando las arterias están severamente obstruidas y van a depender del órgano que afectan.
Por ejemplo, la angina se presenta como dolor de pecho, o dificultad respiratoria y significa arterias tapadas en el corazón (enfermedad coronaria). Una embolia cerebral puede ser resultado de una obstrucción a nivel de las carótidas (arterias en el cuello que irrigan al cerebro).
Exámenes diagnósticos
Además de la historia médica y un examen físico, su doctor puede ordenar varias pruebas.
En la sangre se puede detectar el colesterol total, así como Imagen4.pngsus partículas que se conocen como colesterol bueno (HDL), colesterol malo (LDL) y triglicéridos.
Otros exámenes comunes incluyen el electrocardiograma, las pruebas de esfuerzo, el ecocardiograma y el cateterismo cardíaco.

Tratamiento de la aterosclerosis
El tratamiento consiste en cambios de estilo de vida, así como una combinación de medicamentos para disminuir sus complicaciones. A menudo, es necesario también realizar procedimientos menores o cirugías más avanzadas.

Cambios en la dieta
La dieta es quizás uno de los factores más importantes en el tratamiento de la aterosclerosis. El enfoque es comer pocas grasas y aumentar la cantidad de frutas y vegetales. Hay que evitar las carnes rojas. Se puede consumir pescado y carnes blancas. Las carnes blancas incluyen pollo y pavo sin piel. Las fibras solubles también ayudan a bajar el colesterol, en particular la avena.

Se aconseja disminuir la cantidad de sal en la dieta. No solamente la del salero, sino la que está en las comidas procesadas. Al comprar alimentos, hay que fijarse en la cantidad de sal o sodio (sodium en inglés). El alcohol se debe limitar a no más de dos tragos al día.

 

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario