p/ Manuel Lago Álvarez.
Os callos son un dos pratos de cociña máis típicos da gastronomía muradana. Un prato que case sempre se preparaba en domingo, por ser a súa elaboración algo complexa e levar moito tempo o seu cociñar.  O mellor foi sempre poñelos ao lume naquelas cociñas de ferro, que como a coñecida Bilbao n 9, facíaImagen5.pngn o seu traballo de forma lenta, pero coa garantía de que a cocción lenta garantía un prato feito para goce dos paladares máis esixentes.

Os callos e Muros, (moi ao uso dos callos de toda Galicia), levan garavanzos e cominos. Outros callos, como os asturianos e os madrileños, para nada usan de tan prezada legume.

Os callos chámanse así porque usan como produto base o “callo”. E que será isto do callo, que se preguntará mais de un?. Pois ben, mais dunha vez temos escoitado a frase “que callo tes ¡¡”. E oída a frase, ninguén pensa nos callos dos pes ou nos callos das mans. Estamos pensando no estómago que ten a persoa para ser capaz de facer tal ou cal cousa. E o que me lea… estará pensando: ¿a onde quer chegar o da calle ancha?. Pois o da calle ancha pensa i escribe que os callos para chamarse callos teñen que levar (pouco ou moito) CALLO, que non é, nin mais nin menos que o estómago da vaca, que é cousa de toda a vida, e moi prezado por tódalas xeracións que nos precederon.

O uso  callo vaise perdendo por mor dos novos usos e costumes culinarios, e tense a menos por consideralo un elemento “innobre” do rumiante.
E ven todo isto a colación, porque tamén no culinario se están perdendo usos e tradicións, tanto que ata hai quen os cociña con patacas e con outros máis produtos, que nada teñen que ver cos callos de toda a vida. Aos callos: callo, pata e chourizo, todo o demais que se lle engada, non será máis que facer o que agora chaman “cociña creativa”, o que non está mal, pero hai receitas que teñen uns límites, e poño un exemplo:  para asar sardiñas o método é o que é, pero ultimamente, engadese mollar as sardiñas en cervexa porque supostamente dálles tal o cal sabor¡. Bueno, son cousas ¡.

E xa vou rematando… ¿A alguén se lle ocorrería facer unha caldeirada de badeixo, usando outro peixe que non fora badeixo ? (por exemplo… fanecas). Pois… é que non, e como é que non, para facer callos e chamarlle así… pois o dito… a botarlle (pouco ou moito): CALLO.

P.L.: Pois non, que non vou a pór a receita dos callos, que todo o mundo sabe facelos, pero insisto: un pouquiño de CALLO aos CALLOS.

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

Sempre en Galiza en frases:

Autor: Alfonso Daniel Rodríguez Castelao.

Publicada o 10 de marzo de 1944 en Bos Aires,

 

<< O verdadeiro heroísmo consiste en trocar os anceios en realidades, as ideias en feitos >>

<< ¿Con que dereito se nos obriga a deprendermos a linguaImagen1.pngde Castela e non se obriga aos casteláns a deprenderen a nosa? >>

<< E somentes preservando as nosas enerxías autóctonas, a nosacapacidade creadora, é como poderemos contribuír á civilización universal incorporando a ela as nosas creacións inéditas.

<< O galego é a forma máis antiga das linguas neolatinas de Hespaña e a primeira que alcanzou un pleno desenrolo literario. >>

<< A dominación de Galiza endexamais será efectiva entrementras fale un idioma diferente do castelán. >>

<< Castela non ten máis de tres séculos de antigüedade sobor das nacións de América >>

<< A nosa galeguidade provén da forteza do espírito, e aínda que  carecemos de vontade ofensiva somos inexpugnables na resistencia. >>

<< Chegan a decir que o problema galego igual que o vasco e catalán, depende da solución que acorde a maioría dos hespañoes… ¡Estábamos aviados! >>

<< Tódolos escritores casteláns do século XVII e XVIII adicáronse a luxar o nome e o creto dos galegos >>

<< Embafouse o perfil das nosas arelas; pero aínda é doado creer que, polas mudanzas do mundo, se reImagen2.pngstaure a unidade galega, se non na integridade da provincia romana ou do reino suevo polo menos na do período cultural que na esfera da crítica literaria se vén chamando “galaico-portugués”. >>

<< É seguro que Galiza e Portugal se axuntarán algún día >>

<< O pobo é somentes soberán o día das eleccións >>

<< As tres nacionalidades foran asoballadas violentamente: pero non ao mesmo tempo (Galiza foino no século XV, Cataluña no XVIII i Euzcadi no XIX), e por eso non poden ser idénticas no recordo das institucións perdidas, no resentimento que deixaron as guerras civíes e, polo tanto, na vontade reivindicadora. >>

<< Os galegos tiñan unha cultura anterior e superior á de Castela,e contaban con institucións foraes que concedían aos labregos un comezo de propiedade >>

<< Os soldados galegos loitaron na guerra como loitan nas romerías:aturuxando e sen temer á morte. >>

<< Os elementos de dereita soio conciben unha patria artificial, posta ao servicio do seus intereses >>

<< As casa aldeáns, espalladas, forman un grupo natural de poucos habitantes, chamado “lugar”. (…) Os “lugares”, espallados, compoñenun agrupamento que se chama “parroquia”. Esta entidade é o antigo clan dos celtas >>

<< O caciquismo galego deixará de existir cando se lexisle para Galiza e os labregos se sintan amparados pola Lei, sen medo á Xusticia >>

<< O idioma imposto non logrou matar o seu idioma natural; pero logrou degradalo. >>

<< Cataluña, Euzcadi e Galiza teñen a misión histórica de trasnformaren a estructura xurídica de Hespaña; pero Galiza ten, ademáis, outra misión trascendente: a de atraguer Portugal á comunidade da gran familia hispánica. >>

<< O “pricilianismo” botou raíces tan fondas na alma mística deGaliza que, a pesares das pauliñas dos cregos, o noso pobo aldeán sigue sendo heterodoxo. >>

<< Os ingleses aldraxan aos escoceses; os franceses aos bretóns; Imagen3.pngoscasteláns aos galegos. E todos eses aldraxes non son máis que un recoñecemento tácito do “carácter nacional”

<< A partir de Galiza e de Asturias foise gañando aos mouros o que despois soio sirveu para engrandecer a Castela; pero en canto se cerrou a Reconquista fomos aldraxados e repudiados. >>

<< A partir de Galiza e de Asturias foise gañando aos mouros o que despois soio sirveu para engrandecer a Castela. >>

<< A invención do corpo do Apóstolo foi unha maniobra estratéxica de Carlomagno para enquistar a invación árabe >>

<< Os proxenitores da nosa caste chegaran a Irlanda e formaran alí un acorro inexpugnable das esencias celtas. >>

<< Porque as vacas e os bois merecen máis amor que os touros bravos. >>

<< Nós queremos ser hespañoes, pero a condición de que este nome non nos obrigue a sermos casteláns. >>

<< A cidade cree que fóra dela non hai máis que paisaxe, patacas, e leite…; ignoran que tamén existe unha cultura nobre, antiquísima e insobornable. >>

<< A loita nobre e leal das ideias é o que asegura o progreso. >>

<< Pero dentro de Portugal quedounos a mitade da nosa terra, do noso espírito, da nosa lingua, da nosa cultura, da nosa vida, do noso ser nacional. >>

<< O que non lle dá de comer a unha vaca no ten dereito a muxila>>

<< Val máis unha Terra con albres nos montes que un Estado con ouro nos Bancos. >>

<< A vaca é o símbolo da paz. >>

<< Unha lingua é máis que unha obra de arte; é matriz inagotable deobras de arte. >>

<< Non hai máis solución que o federalismo para chegar á paz domundo. >>

<< Se a cultura é o mellor froito da nación, será preciso recoñecerque non hai vida nacional única onde existan diversas culturas. >>

<< Non: o internacionalismo eficaz non deserta das patrias, senón que as transforma en órgaos dunha nova humanidade. >>

<< Sempre queda o recurso de petar na alma das moitedumes até promover un estado de opinión revolucionaria. >>

<< Galiza foi un Reino independente até o século XV e despois gozoudas ventaxas do réxime autónomo até ben entrado o século XIX. >>

<< Galiza soio merecerá respeto cando abandoemos a nosa Imagen4.pngmansedume,despois de saber o que fomos, o que deixamos de ser e o que seríamos con vida independente. >>

<< Somos tan galegos hoxe como éramos no século XV, antes de sermos asoballados polos “Reis Católicos”. >>

<< A nosa “lingua rústica” vive porque aínda temos moito que decirnela >>

<< Se aínda somos galegos é por obra e gracia do idioma. >>

<< O miragre da existencia diferenciada de Galiza, a través de tantos erros e miserias históricas, proba que do chan galegoxurde unha enerxía incoercible, capaz de facernos inmortaes. >>

<< ¿Quen pode, pois, salvar a Galiza? Galiza mesma >>

<< Galiza deixará de loitar pola liberdade cando a conquira >>

<< A vergonza é pior que a fame >>

—-XXX—-

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

O apelido MUROS  é de procedencia galega, con casas solares que radicaron precisamente na vila deste nome, así como na vila de Noia. Localízanse antecedentes de tan adiñeirada familia que morou moi próxima á ría de Muros con anterioridade imagen1aos anos 1.400.

Os seus compoñentes máis destacados engadiron aos seus nomes o toponímico de «Muros». Parece ser que a súa orixe fíxase en don Diego Rodríguez de Muros, nacido polos anos 1.300, xa que con anterioridade os desta familia aínda non utilizaran o patronímico Muros.

Un dos personaxes máis famoso desta familia foi don Diego de Muros, que foi chamado «Muros I» que foi bispo de Tui e Cidade Rodrigo e que tomou o hábito da Mercé en Salamanca o 21 de maio de 1.472. Foi Comendador de Huete en 1.456, definidor do Capítulo Xeral de Játiva en 1.460 e redentor de cativos por Castela ao ser Provincial da Orde da Mercé no citado Reino.

En 1.465 foi nomeado polo rei Enrique IV o seu capelán cun soldo de trinta mil maravedises situado en rendas de Galicia, que posteriormente se fixarían en rendas reais da vila de Muros. O 15 de xuño de 1.472 foi nomeado bispo de Tuy, o que lle situou de novo en Galicia, á beira da súa poderosa familia. Nos anos seguintes foi nomeado Oidor na Audiencia de Valladolid, o que non lle impediu levar a efecto unha axitada vida política en Galicia a resultas da cal foi encarcerado en Portugal a finais de 1.477. Unha vez libre, foi embaixador español en Roma, servindo aos Reis Católicos, chegando a convencer ao papa para que excomulgara ao conde de Sotomayor, que durante toda a súa vida foi o seu mortal inimigo.

O apelido Muros estendeuse rapidamente polo resto da Península, con preferencia en ambas as Castillas e Andalucía. Coñécense dous escudos do apelido: Un consistente en campo de prata cunha cruz de gules e outro cuartelado: 1º e 3º, barras de azur sobre prata cunha estrela de ouro: 2º barras vermellas sobre fondo amarelo e 4º barras de prata sobre fondo azur.

ARMAS: En campo de prata cunha cruz de gules.

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

p/ Cintia París

 Dende tempos inmemoriais o gato convive co ser humano e na sociedade de hoxe en día no ía ser menos. Moitos pobos e cidades teñen que vivir preto de colonias de gatos que por uns motivos ou por outros ficáronse nun territorio en concreto, imagen2as veces afastados e outras veces ao lado da nosa vivenda.

Cando os veciños se encontran con esta situación poden ocorrer, en normas xerais, dúas cousas: en primeiro lugar, os veciños amantes dos animais axudarán a que non lles falte de comer e de beber e tentarán facerlle a súa estancia na rúa máis sinxela; en segundo lugar, os veciños en contra de que unha colonia felina se instale preto da súa casa desexarán que se quiten de alí o antes posible. Noutros casos, existe xente cruel que decide tomar as rendas de actuación pola súa conta e dedícase ao exterminio felino dunha maneira moi pouco moral (utilizando escopetas, tirándolle pedras, envelenando a comida, etc), cuxas consecuencias para o autor están penadas pola lei.

Ben é certo que os gatos poden traer moitas molestias para a vida cotiá de calquera persoa xa queImagen3.pngteñen que soportar cheiros, o miañar dos gatos ou pelexas entre eles. Ata fai pouco as solucións principais para erradicar o problema foron a captura dos animais e a súa eutanasia ou a privación de comida para que se foran ou morreran de inanición. É fácil pensar que, desta maneira, os gatos desistirán e marcharán ou morrerán pero estámonos esquecendo da natureza dos felinos que se basea na territorialidade e na supervivencia. Se a un gato se lle quita a comida buscará outra fonte de alimento que o sustente, e si se procede á eutanasia do gato será cuestión de días que esa zona sexa ocupada por outra colonia felina, e volta a empezar.

Para solucionar esta situación, as asociacións a prol dos animais puxeron en práctica un método que ate agora resultou ser o máis eficaz: o método CES (Capturar-Esterilizar-Soltar). Para levar a cabo esta práctica hai que comezar por autorizar a unha serie de persoas para que sexan as coidadoras das colonias. Estas persoas levarán un control da colonia anotando o número aproximado dos gatos existentes, o sexo, o seu carácter (se son dóciles ou máis salvaxes), as esterilizacións que se levan a cabo, etc. Asemade, administraralles porcións de penso acorde co número de gatos da colonia para evitar, así, que sobre comida e outros gatos  veñan a aproveitarse das sobras. Despois, retirarase os comedeiros e limparanse os restos de comida.

Os gatos familiarizaranse cos coidadores da colonia e sentiranse máis cómodos e será máis sinxelo o seguinte paso: a captura. Pasado o tempo de familiarización procederase á captura dos gatos para a súa esterilización. Esta capturaImagen5.png farase cunha gaiola adecuada que conte con ventilación e que sexa das medidas adecuadas para evitarlle incomodidade ao gato. Colocaranse as gaiolas uns días antes e deixaranse alí para que os gatos se vaian acostumando a ela e, despois, procederase á captura poñendo comida dentro a modo de gaiola trampa.

Unha vez que o gato xa se encontra preparado para a esterilización farase o máis rápido posible xa que resultará un acto de moito estrés para o felino. O postoperatorio durará unhas 24 horas no caso dos machos e 6 días no caso das femias e, unha vez pasadas, devolverase ao gato a súa colonia no mesmo sitio no que se atrapou. De tratarse dun gato dócil e facilmente sociable, porase en adopción. Para saber que o gato foi esterilizado e para evitar máis angustia no futuro, marcarase cun corte na orella moi pequeno. Antes usábanse tatuaxes ou outras marcas na pel pero non eran visíbeis salvo por aproximación, e non sempre era posible. Despois de que os gatos da colonia resulten esterilizados, o proceso non acaba aí xa que os coidadores farán un seguimento para que os felinos se recuperen de todo e saber se a súa conduta segue a ser a mesa ou si hai cambios a causa da operación, e vixiar posibles novos individuos que aparecen, xeralmente, por abandono de gatos domésticos.

As colonias esterilizadas e controladas reducen o seu número de membros de forma natural.

Co método CES os gatos acollerán unha conduta máis tranquila e amainarán as marcaxes ca ouriña pImagen4.pngolo que os malos cheiros desaparecerán e os miaños e as pelexas veranse reducidos considerablemente pola falta de impulso para procrear. O ideal sería a colocación dunha placa informativa da existencia dunha colonia felina controlada por coidadores para que a xente colla conciencia de que non se lle pode dar de comer sobras, estresar aos gatos ou levar a cabo prácticas vandálicas.

Ben é certo que o método CES require tamén apoio dos veciños xa que as esterilizacións e a alimentación dos animais precisan de cartos para levarse á práctica. Entre todos poderemos conservar unha boa convivencia entre cidadáns e animais sen ter que recorrer a métodos inmorais e pouco efectivos. Hai que ser conscientes de que as colonias felinas van a existir sempre e que son precisas para o control de insectos e roedores polo que tamén fan unha boa labor social. Temos que comprender e actuar sendo responsables en todo momento e manter unha boa vontade para que se resolva o problema das molestias das colonias, e o método CES é o adecuado. Dende as asociacións que loitamos por isto, precisamos a colaboración de todos os veciños e temos esperanza de que así sexa. Por eles, por nós.

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario

Publicado por Manuel Silva García (17/11/2016).-

BUSCANDO EN EL BAÚL DE LOS RECUERDOS, UN POEMA DE MI PADRE DEDICADO A SU ABUELO ENTERRADO EN CUBA.

Mi padre, Manuel Silva Fernández, a quien bautizamos mi hermano Antonio y yo «El poeta de Louro», por un lado, porque ese era uno de sus oficios y, por el otro, porque si había un lugar en el globo terráqueo que lo desvelaba era ese pequeño pueblo situado a la entrada de la Ria de Muros, en esa provincia de A Coruña, en la Costa da Morte, ese Louro que dejó atrás prácticamente saliendo de su adolescencia, primero haciendo el servicio militar en la marina donde sale graduado de suboficial y radiotelegrafista, luego en barcos mercantes donde incluso en uno de ellos, «el Delphos», barco griego en el cual navegaba, fue echado a pique por un submarino alemán frente a las costas de Inglaterra y refugiado en el Metro de Londres. Imagen4.pngA partir de allí y tras su paso por Canarias, donde conoce a mi madre, Elena, inicia su travesía a la América para radicase en Venezuela hasta el fin de sus días.
Siempre nos contaba que, por lo menos, desde mi bisabuelo, de quien hoy presentamos este poema de papá, el primer hijo varón lleva el nombre de Manuel (Manolo como diminutivo), y así ha venido sucediendo, terminando prácticamente con mi hijo varón, quien, hasta este momento, es el feliz padre de dos hermosas niñas.
Mi bisabuelo Manuel, desde muy joven, se fue a Cuba y sólo sabemos que está enterrado en Sagua La Grande, población de Villa Clara.
A continuación el poema de mi padre, quien escribía con el seudónimo de Manolo Da Roura:

 

EN MEMORIA DEL ABUELO MANUEL (Muerto en Cuba)
___________________________________________

Cuando nos acercamos a la sombría tumba
hombres y mujeres, que vienen a ser lo mismo,
entramos en el reino del abismo,
porque todo lo que somos se derrumba.

Poco a poco desaparece el haber sido
y se va resquebrajando el pensamiento
en un vago y difuso sentimiento
de ser sólo una cosa sin sentido.

Este no ser, que para nada importa,
me obliga a soñar lo que no soy,
no saber de dónde vengo, a dónde voy
y ojalá que la desdicha sea corta.

Qué más da que sea escrito o sea hablado
el recuerdo del deudo o del vecino,
si siempre estará la fosa en el camino
esperando al infeliz para olvidarlo.

A nuestro viejo enterrado en cubano suelo,
ninguno de sus deudos lo recuerda
y lo que ha sido un hombre se hizo tierra,
sin un sólo vestigio por consuelo.

En Cuba nos queda, pues, un no sé qué,
un puñado de raíces no sé dónde,
una pizca de polvo que, siendo hombre,
agarró la maleta y se nos fué.

Y porque nadie se acuerda de su nombre,
al olvido lo sustituye un ¡yo que sé!.

(Manuel da Roura)

 

Publicado el por themurostimes | Deja un comentario