p/ Marcelino García Lariño
O Ballena xa dende rapaz foi un trasno, un enredante, un rillote e un atravesado, pero moi xangal e falangueiro. E agora de mozo, aínda é máis revoltoso e tunante coa agravante de que tamén lle gusta molla-la palleta, pero sen deixar de ser moi simpático e moi gracioso como foi decote.
Unha noite de verán, no peirao do porto, uns señoritos entre os que se atopaba o señor xuíz, argallaron unha sardiñada. O Ballena, aínda que non formaba
parte desa panda de xente elegante, como é un bulebule, e ó mesmo tempo moi agradable, sen ninguén o chamar asistiu a ela.
Como O Ballena ten moita cara e é moi larpeiriño e aínda un pouquiño máis bebedoriño (igual que unha balea de verdade), colleu un anaco de boroa e facéndolle unha reverencia ó señor xuíz, díxolle sinalando para as sardiñas que se estaban asando riba das ascuas:
–Coa venia, Señoría.
–Colla, colla– díxolle moi amable a súa señoría acenándolle para as sardiñas.
Pero O Ballena, ben porque tiña apetito ou ben porque tiña gañas de armala, namentres que os outros, entre eles o xuíz comía unha sardiña, el engulía catro; e viño xa non digamos. O que si, con toda educación do mundo, cada vez que collía outra sardiña, facíalle ó xuíz a reverencia que máis ben semellaba unha xenuflexión, sen esquecer o obrigado:
–Coa venia, Señoría.
A verdade é que o señor xuíz, só lle concedera a venia unha vez, a primeira, nas outras nin sequera lle falou; e a cada venia poñíalle peor cara. Máis vendo a Súa Señoría que as sardiñas ían a menos e o viño tamén, e que O Ballena era como unha máquina comendo e bebendo, cando por enésima vez O Ballena lle dixo:
–Coa venia, Señoría–. Este contestoulle moi cabreado:
–Sabe que xa me está amolando vostede con tanta “coa venia, señoría”–. E o atravesado de O Ballena contestoulle ó xuíz cunha reverencia máis prolongada e coas mesmas palabras de sempre pero ó revés, dicindo:
–Señoría, coa venia.
Fora de si o xuíz, que tamén era como Deus o dou, feito un ferabás ordenou::
–Métanme a este no cárcere.
E, no intre, os esbirros da Súa Señoría levaron O Ballena para a falcona.
Por mor deste feito houbo moita polémica na vila. Uns dicían que a actitude do señor xuíz non fora a mais razoable; outros afirmaban que fora unha chulería, e outros aseveraban que se trataba dun flagrante abuso de autoridade. Moi poucos, escasos, foron os que estaban ó lado do xuíz.
Ós poucos días de ceibaren a O Ballena, este desapareceu da Vila.
O Ballena fora para os Estados Unidos de Norteamérica, onde proseguiu sendo o mesmo Ballena que era aquí. É dicir, que o cambio de nación e de continente non fixo mela na graza e na simpatía deste mozo. Aló en Nova York facía as mesmas ou aínda máis travesuras que acó, e tamén botaba os correspondentes groliños.
Un día, O Ballena, con dous vasiños de máis, entrou nun restaurante levando atado cunha cadeíña un coelliño branco ataviado cunha paxarela vermella no pescozo. Non sei porqué, no establecemento non consentiron a entrada do coelliño. Tal vez non o permitirá a Sociedade Protectora de Animais, ou algún outra lei.
Mais O Ballena, home de moitos recursos, levou o coelliño a un aparcadoiro de coches que había mesmo de fronte, sacou o billete (tick) e coma se dun automóbil se tratara amarrou o coelliño e deixouno aparcado.
Ó saír dese sitio reservado entraba un coche que pretendía pórse no reservado onde estaba amarrado o coelliño. E O Ballena berroulle:
–Busque outro sitio que este xa está ocupado.
–Eu aquí no vexo coche ningún– contestoulle o ianqui.
–Coche non verá; pero aquel coello é o que está ocupando a praza.
–Este aparcadoiro é para vehículos.
–Este aparcadoiro é para quen o paga. Velaquí ten a tarxeta. E non me foda moito, non vaia ser que haxa máis que palabras.
E armouse unha escandaleira de mil pares de demos. Un berraba, o outro berraba más, a xente xuntouse, uns dábanlle razón o do coche, outros dábanlla ó do coello, os máis ríanse coma se estiveran nos títeres, en fin, que tivo que acudir a policía porque a liorta xa estaba chegando a maiores.
Os axentes levaron a ámbolos dous a comisaría, e de alí o asunto pasárono á Corte.
A Corte, nos Estados Unidos, é o que aquí nos chamamos Xulgado. Alí por ser un país moi demócrata e moi liberal chámanlle as cousas polo seu nome; non andan con tapulladas. Acó a corte é o lugar onde se gardan os animais e tamén se fai a cañeira, é dicir, a esterqueira que tamén vén ser a cloaca ou latrina que acumula toda bazofia, carroña, miseria e porcallada; nunha palabra: a merda (dispensando).
Non sei como quedaría a querela na Corte; pero coido que non lle debeu ser moi favorable para O Ballena, porque un día que se atopaba en Muros, viñera de vacacións, estiven falando con el de moitas cousas, e entre elas tamén das inxustizas, atropelos, ilegalidades, arbitrariedades, corrupcións…, e O Ballena, moi sisudo e asentado, non parecía el, díxome:
–Mira Marcelino, inxustizas hainas en tódalas partes do mundo.
Aquel día, O Ballena, deume unha grande lección.

es algo amplio, y la connotación generalmente ha cambiado con el curso de los años. En la época de la
ligera caída hacia proa y con velas tarquinas o al tercio. Por encima de ellas solían llevar gavias volantes, completando su aparejo dos o tres foques. Típica embarcación del Canal de la Mancha y del Mar del Norte.
parecido al latino.Se diferencia en que sus palos mayor y trinquete se inclinan más bien hacia popa, el segundo es más largo y grueso que el primero, en que sus entenas que son de ligadas, tienen el car más corto y van colocadas más verticales y en que en lugar de batallol usa bauprés de firme con botalón de foque. Su mesana es igual a la de los jabeques y faluchos. Es aparejo propio del Mediterráneo , especialmente de la costa de en donde ha habido místicos de travesía.
la acepción genérica de nave o barco, especialmente aquellas embarcaciones dotadas de cubierta y velas pero no dotadas de remos. En los siglos XIV, XV y primera mitad del XVI, la palabra se refirió también a un tipo más concreto de buque que se distinguía por tener un elevado francobordo, tres mástiles dotados de velas cuadras y castillos en proa y popa. Del mismo modo que en el siglo XV naos y carracas ya habían reemplazado a las cocas medievales, en la segunda mitad del siglo XVI, galeones, urcas, pinazas y filibotes ya habían reemplazado a naos y carracas.
y de dos a tres cubiertas artilladas. Se le llamó así porque fue el tipo de buque utilizado en una nueva formación de combate de las escuadras navales, formación utilizada entre los siglos XVII y XIX y en la que los navíos se alineaban los unos detrás de los otros para formar un muro de artillería que pudiera disparar simultáneamente densas salvas contra la flota enemiga.
en sus inicios fue un barco de guerra, estando destinado a la vigilancia e inspección de las costas y puertos normalmente supeditada a otra embarcación de más importancia o tamaño, y también para viajes transpacíficos, aunque posteriormente se utilizó para fines civiles o de aprovisionamiento y que solía ser de unas 30 toneladas.
pesca o yate de recreo. Su aparejo es una variante del de las goletas, pues también consta de dos o más palos sin cruzar aparejados con velas cangrejas o bermudianas en todos sus mástiles, pero, así como la goleta tiene todos sus mástiles de igual o muy similar longitud, el pailebote tiene el mástil de proa, llamado trinquete, ostensiblemente más corto. Su diseño le permite alcanzar un máximo de velocidad. Su nombre proviene del inglés pilot’s boat, porque por su velocidad y maniobrabilidad fue utilizado por los prácticos de los puertos ingleses durante la segunda mitad del siglo XIX.
y mesana en lugar de cangreja envergada en el esnón del husillo. Solía servir el paquebote para llevar la correspondencia pública y generalmente pasajeros también de puerto a puerto. Posteriormente, los paquebotes se convirtieron en barcos de vapor y a los más importantes se les llamó transatlánticos.
totalmente en madera de pino. Una de las menciones más antiguas es la que aparece en la ley 7ª del título XXII de las Partidas de Alfonso X el Sabio, donde dice: balener, leno, pinaça, caravela e otros barcos. Por entonces la pinaza era una embarcación pequeña movida a remo y vela y capaz de desarrollar una velocidad considerable, que se empleaba para la pesca, tráfico de cabotaje y vigilancia de puertos y costas. Desde el siglo XVI al XVIII fue, sin embargo, una nao de una sola cubierta, popa cuadra y muy poco porte , que arbolaba tres palos: el trinquete con una vela cuadra, el mayor con dos y el de mesana con una vela latina.
llena de proa y de mayor calado, en no gastar aletas y tener muy estrecha la popa. Usa de vela y remo y tiene al extremo de popa un palito de mesaría, además de los dos principales en que van las entenas.
el casco semejante al jabeque con dos palos tiples, sin cofas ni crucetas y con el mismo velamen que los bergantines aunque con la ventaja sobre éstos de que arriando las velas superiores quedan al socaire de las inferiores y se aferran con facilidad. En el Mediterráneo, se llama también pollacra.
dispuesto paralelo a la quilla en lugar de perpendicular a ella, arbolado con velas triangulares. El mástil principal puede tener adosados de uno a tres foques que se utilizan para navegar contra el viento. En algunos queches grandes y antiguos, el mástil principal puede llevar velas cuadradas adicionales. La vela más baja del palo mayor se denomina vela mayor, y la que va en el palo de mesana se llama vela de mesana. Pueden existir aparejos paralelos de diferente tipo, en cualquier combinación. El queche es popular entre los cruceros de larga distancia usando una vela adicional para lograr un mejor equilibrio, y una vela mayor pequeña más fácilmente manejable de la misma superficie. Esto permite un mejor movimiento del foque de mesana, permitiendo mayor maniobrabilidad sin el uso intensivo del timón. El queche es muy popular en aguas del norte de Europa, donde el aumento repentino de la fuerza del viento requiere a veces un rápido rizo: la vela mayor puede bajarse rápidamente, disminuyendo el velamen y manteniendo un esquema equilibrado con la vela de mesana y el foque.
Muy usada para cabotaje en el Río de la Plata y las costas del Brasil sirvió también para travesías oceánicas tanto como mercantes como buques de guerra.
mercancías o de guerra y que fue utlizada hasta el siglo XVIII.
de recreo.Se define embarcación de recreo como toda aquella de cualquier tipo, con independencia de su medio de propulsión, cuyo casco tenga una eslora comprendida entre 2,5 y hasta 24 metros, medida según los criterios fijados en las normas armonizadas aplicables y proyectada para fines deportivos o de ocio, con o sin ánimo de lucro, y las embarcaciones diseñadas con fines de entrenamiento para la navegación de recreo.

Arias, y el grandísimo celo e interés de este ilustrado maestro por imprimir a sus discípulos un gran adelanto en sus trabajos, fueron motivos más que suficientes para que nuestro espacioso templo se llenase por completo de fieles, el domingo 21 del actual, día en que con gran pompa y majestuosa solemnidad se celebró tan agradable fiesta.
de Artaza Malvarez, quen fixo doazón dela á parroquia de San Pedro de Muros.
que anunciara a profecía do vello Simeón cando María presentou a Xesús no Templo. (No corazón antigo as espadas están: tres a esquerda e catro dereita).
lixeiramente máis alta que a dereita que sostén un fino pano de man branco entre os dedos polgar e índice.
