Do Blog de XIMIELA (https://ximiela.wordpress.com)
Son poucas as comarcas onde se conservan todas as pezas da indumentaria tradicional, pero durante séculos a vila de Muros gardou e conservou a súas tradicións e costumes, entre elas, o seu traxe tradicional. Trátase dunha das poucas comarcas que, aínda a día de hoxe conserva todas e cada unha das pezas do seu traxe tradicional.
O traxe de Muros destaca pola súa beleza, elegancia e sinxeleza. Son numerosas as citas que fan referencia ó predominio da cor negra, así o pon de manifesto Antonio Fraguas Fraguas no seu libro El traje gallego, Manuel Murguía, Emilia Parda Bazán,…
As pezas máis destacadas son:
- Saiade brocado negro.
- Mantelode pano con zócalo de veludo ( ou de brocado), bordado sobre guipur.
- Chaquetade brocado, adornada en algunhas ocasións con guipur bordado.
- Mantón de Manila, que se anuda sobre o peito.
- Mantilla ou Mantela, que en ocasións tamén está adornada con guipur bordado.
Pero sen dúbida, a mellor descrición do traxe de Muros é a que nos deixou Rosalía de Castro:
As de Muros, tan finiñas
que un coidara que se creban,
c´aquelas caras de virxe,
c´aqueles ollos de almendra,
c´aqueles cabelos longos
xuntados en longas trenzas,
c´aqueles cores rousados
cal si a aurora llos puñera,
pois así son de soaves
como a aurora que comeza;
descendentes das airosas
fillas da pagana Grecia,
elas de negro se visten,
delgadiñas e lixeiras,
refaixo e mantelo negro,
zapato e media de seda,
negra chaqueta de raso,
mantilla da mesma peza,
con terciopelo adornado
canto enriba de sí levan;
fillas de reinas parecen,
griegas estatuas semellan
si a un raio de sol poniente
repousadas se contempran;
ricos panos de Manila,
brancos e cor de sireixa,
crúzanse sobre o seu seio
con pudorosa modestia,
e por antre eles relosen,
como brillantes estrelas,
aderesos e collares
de diamantes e de perlas,
pendentes de filigrana
e pechuguiñas de cera.
algo de animación.
moi escarpadas e acusadas, mentres que polo sur e leste continúan en suave aumento cara o monte que se estende ata as últimas casas de Miraflores. O seu emprazamento é estratéxico ao estar cerca do mar e ao mesmo tempo a considerable altitude sobre el, permitíndolle un bo control sobre do espazo e unha doada defensa. Segundo Agrafoxo , conserva un só recinto, de imprecisa delimitación, e a existencia de defensas artificiais soamente se pode verificar na banda da acrópole castrexa que dá ao sur e oeste. Nesta parte obsérvanse numerosos penedos que reforzan o asentamento e elévano con respecto as terras de labor cun desnivel máximo duns 3 m. Pola banda sur e do leste o estudo do sistema defensivo é máis complicado. Non é doado o achegamento ao castro e menos precisar as antigas entradas ao atoparse completamente cuberto de maleza e pinos. Parte do recinto debeu ser destruído ao estar nunha zona de comunicación entre as terras baixas da costa e as próximas que se atopan a máis altura. Tamén se construíron casas cerca do castro e está a escaso metros da banda norte do campo de futbol.
Galicia atopamos os seguintes lugares coa grafía Lestón :
(por mor da emigración) nas provincias de Asturias, Madrid, Guipúscoa, Barcelona, Cantabria, Tenerife, Biscaia, As Palmas, Navarra, Alacante, Guadalaxara, Almería, Valencia, Zaragoza e Cádiz.
daquela non estaba feita a capela adosada á vivenda familiar. Temos que remontarnos a 1890 cando José Portals Boris solicitou autorización para construíla ao Arcebispado de Santiago. Segundo me transmitiron descendentes deste fomentador, esta pouco frecuente idea de construír unha capela adosada á casa-almacén familiar
xurdiu como consecuencia de que o seu fillo máis novo, Félix, estaba neses momentos a estudar para crego. O certo foi que Félix abandonou de contado a súa carreira eclesiástica pero a capela finalmente construíuse.
familia. Na actualidade unicamente se abre en datas moi sinaladas, como o 19 de marzo, día de San José. Aparte doutras imaxes relixiosas, no interior da capela atópase a chamada “Virxen da Creba”, imaxe que segundo parece presidía a ermida que antigamente existía na illa do mesmo nome.
The Muros Times 